İsrail–İran: Orta Doğu'da Yeni Bir Gerçeklik

"Olası senaryo" artık yaşanan gerçek

---

28 Şubat 2026'da fiilen başlayan ABD-İsrail-İran savaşı, bölgenin jeopolitiğini köklü biçimde sarstı. Bu çatışma, yıllarca "olası" diye konuşulan bir senaryonun gerçeğe dönüşmesi anlamına geliyor. Ve şu an için bitmesine dair net bir işaret yok.

Nasıl Başladı?

İsrail'in Gazze ve Lübnan operasyonlarının ardından bölgede biriken gerilim, Şubat 2026'nın son günlerinde açık bir silahlı çatışmaya dönüştü. İsrail ve ABD, İran'ın nükleer altyapısını, askeri tesislerini ve enerji altyapısını hedef alan koordineli saldırılar başlattı. 21 Mart'ta ABD, Natanz Nükleer Tesisi'ni sığınak delici bombalarla vurdu. İran ise her saldırıya misillemeyle yanıt verdi; Tel Aviv dahil İsrail'in kuzey bölgeleri füzelerle hedef alındı.

Mart 2026 İtibarıyla Tablo

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Federasyonu'na göre savaşın başlangıcından bu yana İran'da 1.900'den fazla kişi hayatını kaybetti, en az 20 bin kişi yaralandı. İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları da ağır bir insani faturaya yol açıyor; bu ülkedeki ölü sayısı 1.000'i aştı.

Savaşın bölgesel yansımaları son derece ciddi. Dubai Uluslararası Havalimanı bir dönem İHA saldırısına uğradı, tüm uçuşlar geçici olarak askıya alındı. Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği tehdit altında; Orta Doğu'dan günlük petrol ihracatının önemli ölçüde azaldığı bildiriliyor. İran meclisi, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere ücret uygulanmasını öngören bir tasarıyı komisyondan geçirdi — bu tek başına küresel enerji piyasaları için ciddi bir sinyal.

Cepheler de genişliyor. Husi güçleri 28 Mart itibarıyla İsrail'e füze saldırılarını yeniden başlattı. Lübnan'dan da kuzeye yönelik saldırılar devam ediyor. Bölgedeki bazı ABD askeri üsleri ciddi hasar gördü; birçok bölgede personel sivil otellere tahliye edilmek zorunda kalındı.

İsrail iç siyasetinde de gerilim yüksek. Netanyahu, savaş hedeflerinin "yarısından fazlasına ulaşıldığını" açıkladı ancak ne zaman biteceğini söylemekten kaçındı.

Diplomasi Penceresi Açılıyor mu?

31 Mart 2026 itibarıyla Beyaz Saray'dan dikkat çekici açıklamalar geldi: Sözcü Leavitt, İran ile müzakerelerin sürdüğünü ve "tarihi bir fırsatın" mevcut olduğunu söyledi. Rubio ise İran'ın nükleer programını ve füze üretimini durdurmaya yönelik somut adımlar atmasını şart koşuyor. İran tarafı, süregelen saldırılar altında müzakere masasına oturup oturmayacağı konusunda belirsiz sinyaller gönderiyor.

Katar ve Umman arabuluculuk kanallarını açık tutmaya çalışıyor. Ancak her yeni saldırı, masayı biraz daha geriye itiyor.

Bir Gözlem

Bu savaş yalnızca Orta Doğu'yu değil, tüm dünyayı etkiliyor. İran'ın Hürmüz'ü kapatma tehdidi yalnızca bölgesel değil, küresel bir ekonomik risk. Enerji fiyatları, tedarik zincirleri ve Asya ülkelerinin taraf seçimi açısından önümüzdeki aylar belirleyici olacak.

"Hedefler tamamlandığında bitecek" retoriği, sahadaki gerçeklikle tam örtüşmüyor: İran yıpranıyor ama yıkılmıyor; İsrail ise her misillemeyle daha derin bir güvenlik açmazına sürükleniyor. Savaşın "kısa ve net" tutulabileceği varsayımı çoktan geride kaldı. Geriye kalan soru şu: Kim önce müzakere masasına oturmak isteyecek ve bunu iç kamuoyuna nasıl anlatacak?